عملیات ساخت موزه سینمای کودکان

01
01

 

 

 

 

 

 

فرشته طائرپور می‌گوید که «عملیات ساخت و ساز اولیه‌ی سالن مستقل موزه سینمای کودک با مساحت تقریبی دویست متر مربع رو به اتمام است.» همچنین او خبر داد که،« فاز اول پروژه که مربوط به نهایی شدن طرح‌ها توسط عسل شاکری و تصویب آن توسط مدیریت موزه است انجام شده و اکنون در حال انجام برآورد برای آغاز فاز ٢ پروژه هستیم.»

 در ادامه مصاحبه‌ی خبرنگار سینمایی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، را با طائرپور به عنوان مدیریت پروژه‌ی احیای موزه‌ی سینمای کودک را در باغ فردوس(موزه سینما) می‌خوانیم.

 طرح توجه بیشتر به موزه سینمای کودک به نظر می‌آید از سوی شما به مسوولان “موزه سینما” ارایه شده، در چه مقطعی این پیشنهاد را مطرح کردید؟

 سینمای کودک می‌توانست جذاب‌ترین بخش موزه سینما باشد

طائرپور: اولین‌بار که در مورد لزوم تکمیل و توسعه موزه سینمای کودک با مسئول وقت موزه سینما صحبت کردم،زمان مدیریت مرحوم آقای سلیمی بود. در واقع وقتی پس از هدیه دادن عروسک‌های خرس و قورباغه و مرغ و خروس فیلم «گلنار» به بازدید بخش سینمای کودک و نوجوان در موزه رفتم خیلی توی ذوقم خورد. سینمای کودک می‌توانست یکی از جذاب‌ترین بخش‌های موزه سینما باشد و نبود. با توجه به اندوخته‌های قابل توجهی که سینمای کودک ایران داشت و با در نظر گرفتن تنوع و تعداد بازدیدکنندگانی که از طریق مدارس به تماشای آن می‌آمدند، این بخش از موزه سینما استحقاق آنرا داشت که در فضایی بزرگتر، با سلیقه و چیدمانی تخصصی‌تر و طراحی اتفاقات جنبی به آن پرداخته شود، نه اینکه فقط اتاقی کوچک در طبقه زیرین ساختمان به آن اختصاص یابد که روی دیوارهای کوتاه و کوچکش، عکس‌هایی از صحنه و عوامل فیلمهای کودک و توی ویترینش عروسک‌های سینمایی و تلویزیونی، ریز و درشت کنار هم چیده شده باشد. شاید کوچکی جا برای مسئولان موزه عذر موجهی داشت اما بی‌تردید چیدمان همان فضای کوچک و کیفیت عروسک‌ها می‌توانست‌خیلی بهتر از آن باشد. برخی عروسکها اصلا سینمایی نبودند و برخی دیگر چنان وضعیت بدی داشتند که هیچ رغبت و رضایتی را در بازدیدکننده ایجاد نمی‌کردند. از همه بدتر وضعیت عروسک خرس فیلم “گلنار” بود که در اثر نگهداری در شرایط نامناسب، چنان صورتش آسیب دیده بود و تکه-تکه شده بود که بیشتر می‌توانست بچه‌ها را به ترس و رقت دچار کند تا تداعی صحنه‌هایی از فیلمی که دیده بودند. ترجیح می‌دادم، همان چند عروسک از کارهای “خانه ادبیات و هنر کودکان” نیز در آن موزه نباشد. همین بی‌رغبتی باعث شد که تا مدتها ارتباطم را با بخش سینمای کودک در موزه کم کنم و از ارسال سایر عروسکها و حتی عکس‌های صحنه و پشت صحنه فیلمهای “خانه ادبیات و هنر کودکان” به موزه خودداری کنم. البته حق آنست که اعتراف کنم وقتی انتقاد خود را همراه با اعلام آمادگی برای سرو سامان دادن به وضعیت موزه سینمای کودک -در همان فضای محدود- به آقای سلیمی دادم، خیلی استقبال کردند، حتی برای شروع این همکاری کله خرس دیگری برای جایگزینی برای موزه فرستادم، اما متاسفانه گرفتاری‌های متعدد ایشان و فوت نابهنگام شان اجازه نداد که این توافق به مرحله اجرا در آید. کله خرس جدید نیز تا ماه‌ها در انبار موزه ماند و همچنان دیدن صورت زخمی و ترسناک خرس قبلی، در هر بازدید داغ دل مرا تازه می‌کرد.

بخش قابل توجهی از عروسک‌ها زیر نظر خانم برومند ترمیم شده‌اند

چطور شد که طرح شما با آقای پزشک به نتیجه رسید؟

حدود سه سال پیش در دیداری که با آقای پزشک داشتم پس از شرح صحبت‌هایی که با آقای سلیمی داشتم، مشابه همان پیشنهاد را به آقای پزشک دادم و اعلام کردم که هنوز آمادگی دارم که موزه سینمای کودک را با یاری متخصصان این حوزه، در قالب هر بودجه‌ای که ایشان دارند، سرو سامان بدهم. ایشان هم استقبال کردند و نوید آنرا دادند که در فکر ایجاد فضایی بزرگتر و مستقل برای سینمای کودک هستند که بهترست کارهای جدی و اساسی را در آن انجام دهیم. چند ایده برای تصحیح همان فضای موجود تا آماده شدن فضای مستقل مطرح شد که از میان آنها، ترمیم عروسکها و تغییر چیدمان فوریت بیشتری داشتند. قرار شد که با آماده شدن نسبی فضای مستقل، اقدامات لازم برای طراحی موزه سینمای کودک نیز آغاز شود. خوشبختانه با سرعت و پیگیری همیشگی آقای پزشک، به موازات پیشرفت عملیات ساخت و ساز بنای جدید در ضلع شرقی موزه سینما، اتاقی با مساحت تقریبی دوبرابر اتاق قبلی به فضای کنونی موزه سینمای کودک اضافه شد که البته فعلا فقط عروسک‌های ساخته شده بر اساس کاراکترهای فیلم “خاله سوسکه” در آن چیده شده‌اند،همچنین بخش قابل توجهی از عروسکها تحت نظر خانم مرضیه برومند توسط عروسک سازان ترمیم شده‌اند.

در حال انجام برآورد برای آغاز فاز 2 پروژه هستیم

فضای مستقل جدید کی آماده می‌شود؟

خوشبختانه عملیات ساخت و ساز اولیه سالن مستقل موزه سینمای کودک با مساحت تقریبی دویست متر مربع رو به اتمام است و از چندماه نیز پیش به طور همزمان طراحی فضاهای این موزه در انطباق با تعاریف کاربردی و امروزی موزه در جهان آغاز شده است. فاز اول پروژه که مربوط به نهایی شدن طرح‌ها توسط عسل شاکری و تصویب آن توسط مدیریت موزه است انجام شده و اکنون در حال انجام برآورد برای آغاز فاز ٢ پروژه هستیم.

بودجه‌ی آن کاملا توسط موزه سینما تامین می‌شود؟

بله، تمامی هزینه‌ها در این مرحله توسط مدیریت موزه سینما جناب آقای پزشک و در همکاری با شهرداری منطقه که در ساخت و ساز این سالن حمایت‌های لازم را انجام داده، تقبل شده است. اما در طراحی موزه مانند اغلب موزه‌های موضوعی در دنیا، بخش محدودی با تعاریف طبقه‌بندی شده برای حامیان حقیقی و حقوقی، اعم از سینمایی یا اقتصادی، پیش بینی شده که بی‌شک مورد استقبال قرار خواهد گرفت و تحقق مراحل بعدی پروژه را سهل‌تر و سریع‌تر خواهدساخت.

از ابتدا قصد داشتید در صورت توافق برای اجرای پروژه، طراحی آنرا را به دخترتان بسپارید؟

موقعی که با آقای سلیمی مذاکره می‌کردم، نه. در واقع آن‌موقع هنوز نه دخترم در رشته طراحی موزه و نمایشگاه تحصیل کرده بود و نه من اساسا اطلاعی از وجود چنین تخصصی در دانشگاه‌های دنیا داشتم. در آن زمان و حتی تا همین چند سال پیش، به طور طبیعی تصورم بیشتر استفاده از طراحان صحنه فیلم‌های کودکان – بخصوص کارهای عروسکی- برای اینکار بود. در پی آن بودم هنرمندی با خصوصیاتی مشابه “کامبیز صمیمی مفخم”با همان روحیه و ذوق و شناخت پیدا کنم تا با همفکری و همکاری، این تجربه جدید را به سامان برسانیم. افسوس که جای خالی صمیمی مفخم در مواجهه با هر اتفاقی که به کودکان مربوط می‌شود خود را نشان می‌دهد. او هنرمند منحصر بفردی در عرصه کارهای کودکان بود که هنوز هم کسی نتوانسته جای خالیش را در همه عرصه‌های مختلف سینمای کودک پر کند. در این فاصله عسل در رشته طراحی نمایشگاه از دانشگاه “اف.آی.تی” در نیویورک فارغ التحصیل شد و وقتی برای حضور در مراسم معرفی پروژه پایان‌نامه فوق لیسانس او به نیویورک رفتم، متوجه شدم که در طراحی مکان‌هایی چون موزه و نمایشگاه و گالری، موارد تخصصی بسیاری وجود دارد که مازاد بر دانش طراحی فیلم و تئاتر تعریف می‌شود. وقتی مذاکرات من با آقای پزشک به مراحل جدی‌تری رسید بعنوان مدیر پروژه، پیشنهاد طراحی موزه سینمای کودک توسط عسل شاکری را به ایشان ارائه کردم و ایشان پس از اطلاع از رزومه و تجربه‌های مشابه او در خارج از کشور، نظر موافقشان را اعلام کردند. البته عسل تا پیش از سفر به امریکا تجربیات متنوعی نیز در عرصه‌های تحقیقاتی در حوزه سینمای ایران و همچنین طراحی صحنه و صداپیشگی فیلم‌های کودکان داشت. او به دلیل شغل من نیز از کودکی در پشت صحنه بسیاری از فیلم‌های کودکان حضور مستمر داشته که یقینا در کاری که امروز دارد انجام می‌دهد، همه این تجربیات موثر خواهند بود.

هرگز با سینمای کودک خداحافظی نکرده و نخواهم کرد

شما در سالهای اخیر از سینمای کودک به دلیل شرایطی که داشته خداحافظی کرده‌اید، آیا قصد دارید با احیای موزه کودک دوباره به این سینما سلام کنید؟

من هرگز با سینمای کودک خداحافظی نکرده و نخواهم کرد. در بیش از بیست و پنج فیلم سینمایی که تاکنون در تولید و تهیه آنها نقش داشته‌ام، فقط ٤ فیلم برای مخاطبان کودک یا نوجوان نبوده‌اند. ممکن‌ است شرایط نا امن سرمایه‌گذاری و بیش از آن شرایط آشفته اکران، میان تولیدات من در این حوزه فاصله انداخته باشد، اما دغدغه و انگیزه کار برای کودکان همواره با من بوده و خواهد بود. عمیقا باور دارم که اهمیت تولید فیلمهای ایرانی برای کودکان ایرانی و همچنین اهمیت نقش سینمای کودک در جریان سینمای ملی ایران، از مواردی هستند که باید برای هر مدیریت سینمایی، از ضرورت‌ها و فرصت‌های مغتنم به حساب آیند. با همین تفکر بود که سال ٨٨ با پیشنهاد آقای “اکبر نبوی” که مسئول وقت سینمای کودک در بنیاد فارابی بودند اقدام به ساخت فیلم “نخودی” کردم که می‌توانست باعث احیای سینمای کودک شود، اما متاسفانه قربانی سیاست‌های غلط اکران در آن سال شد و مرا بیش از پیش مطمئن ساخت که هیچ دغدغه و همتی برای مراقبت از این نوع سینما در مدیران سیاست زده وجود ندارد. شاید فیلم‌هایی را با انگیزه حمایت از برخی تهیه‌کنندگان طی چهار سال گذشته ساخته باشند، اما کار اصولی در این زمینه را نمی‌شناختند. امیدوارم راه‌اندازی موزه سینمای کودک گام موثری در جلب نظر مدیریت‌های تغییر یافته در ارشاد و فارابی شود و شاهد تجدید حیات این گونه مهم سینمایی باشیم. بهرحال همین اقدام به مشارکت در تاسیس “موزه سینمای کودک” که در حال حاضر مهمترین برنامه کاری من برای ماه‌های آینده است، بیش از هرچیز نشانه تعلق ماندگار من به سینمای کودک است.

این موزه چه ویژگی‌هایی خواهد داشت که آنرا از سایر قسمت‌های موزه سینما متمایز خواهد کرد؟

این موزه با توجه به نقش موثری که روی رشد فرهنگی و هنری بچه‌های ایرانی خواهد داشت و چند هدف ارزشمند مانند افزایش دانش و علاقمندی به سینمای کودک، توسعه فرهنگ بازدید از موزه به ویژه موزه‌هایی که تناسب موضوعی با کودکان دارند را دنبال می‌کند، صرفا به جمع آوری و ارائه تصاویر، نمادها و عروسکهایی از فیلم‌های ساخته شده اکتفا نخواهد کرد و نگاه تاریخچه‌ای در آن، فقط یکی از شاخصه‌ها خواهد بود. خوشبختانه مدیریت موزه سینما با تعاریف مورد نظر در طراحی این موزه، همدلی کامل دارد و از همین مراحل ابتدایی، گروهی از همکاران موزه سینما را برای آشنا شدن با اهداف و مشخصات این موزه و همراهی در اجرای آن، جهت بهره‌برداری‌های بهتر در آینده، در اختیار گروه قرار داده است تا به اتفاق در این مسیر حرکت کنند.

دختر دیگر شما غزل، هم در زمینه طراحی صحنه و هم در زمینه بازیگری و دوبله عروسکی تجربه‌های زیادی دارد، آیا از او هم در طراحی موزه سینمای کودک استفاده کرده‌اید؟

در این مرحله از کار نه. بی‌تردید تخصصی که عسل دارد در طراحی موزه کارسازتر است اما بی‌تردید هم غزل و هم جوانان دیگری که در سالهای رونق سینمای کودک و شکل گیری و محبوبیت آن نقش موثر داشته‌اند، در آینده و در فاز ٣ موزه کودک که به چیدمان نهایی آن مربوط می‌شود، از یاران و مشاوران پروژه خواهند بود، بخصوص اگر علاوه بر تجربه و خاطره، دانش این‌کار را هم داشته باشند.