کافه گردش
مکان های تفریحی ایران
۱۴ اسفند ۱۳۹۵, ۱۰:۵۵ ق.ظ

شهمیرزاد بهشت گمشده‌ای وسط کویر

پرتال اجتماعی واکنش:سرزمین تک درخت‌ها.جایی که درختانش مهریه دخترانش می‌شود تا به برکت ازدواجی مقدس همیشه پایدار بماند. بهشت گمشده‌ای وسط کویر.شهری که درختان گردوی بلند و بالایش به جنگل بالای سرش کنایه می‌زند از زیبایی.سرزمین تک درخت‌ها. جایی که درختانش مهریه دخترانش می‌شود تا به برکت ازدواجی مقدس همیشه پایدار بماند. بهشت گمشده‌ای وسط کویر.شهری که درختان گردوی بلند و بالایش به جنگل بالای سرش کنایه می‌زند از زیبایی. شهری میان کویر مرکزی اما با طبیعتی بکر و بلبلانی که در بلبل دره با نوایی همیشگی می‌خوانند.

انگار اینجا تافته‌ جدا بافته از کویر است. گویی سرابی است با پایانی خوش. این جا شهمیرزاد است. سرزمینی ناشناخته که می‌تواند پهلو به پهلوی زیباترین شهرهای دنیا قدم بزند و سرش را بالا بگیرد تا همچنان نگین کویر باشد. سرزمین درخت‌های گردو،بلبل دره،چشمه سر و کمان رستم. این جا پر است از کوچه باغ‌ها با جوی‌های آب روان. شهری روستایی که هنوز می‌توان صدای بلبل‌ها را وقتی خورشید شهر را روشن می‌کند، شنید و با صدای کلاغ‌ها برای آفتاب غروب دست تکان داد. شهمیرزاد با همه شهرهایی که دیده‌اید فرق می‌کند. آرامشی با رود و بادی که میان درخت‌های گردو می‌وزد، پخش می‌شود در همه شهر و جان می‌دهد به خانه‌های گلی قدیمی و به کوچه باغ‌ها و آدم‌هایش.

شهمیرزاد بهشت گمشده‌ای وسط کویر

تاریخ سه هزار ساله

بنا به روایت تاریخ طبرستان ابن اسفندیار و تاریخ قومس عبدالرفیع حقیقت و نزهه القلوب حمدالله مستوفی و مازندران و استرآباد رابینو و معجم البلدان یاقوت حموی و کتاب علویان و طبرستان دکتر ابوالفتح حکیمیان، نام قدیم شهمیرزاد، شهمار، سهار، شهار و شامار ذکر شده است .دراین کتاب‌های تاریخی درباره شهمیرزاد نوشته‌اند که این شهر آبادترین شهر حکومت طبرستان بود و مسجد جامع منحصر به فردی که هم‌اکنون نیز دایر است، در آن وجود داشت.ازاین روایت‌های تاریخی چنین استنباط می‌شود که شهمیرزاد دارای قدمت سه هزار ساله است که حتی قبل از مهاجرت آریایی‌ها به ایران منطقه‌ای آباد بوده و وجود چشمه‌سارهایی به نام ارشک و اشکش که از نام‌های دوران اشکانی است، قدمت شهمیرزاد و آبادی آن را از دوران اشکانیان و حتی قبل از آن را تائید می‌کند.

  فرهنگ شهمیرزاد  

مردم این شهر از نظر فرهنگی به دلیل ارتباط زیاد با مردم مازندران در سال‌ها و قرن‌های مختلف، اشتراک‌های فراوانی دارند. بنای اولیه این شهر به دست مهاجرانی از خراسان، دامغان، گرمسار، چهارمحال بختیاری، سرخه، گیلان، رودبار و الموت، مازندران، مناطقی از عراق و سوریه و غیره صورت گرفته است.

درختان گردو و سپیدار

از همان دل کویر که سایه‌اش می افتد روی خاک می‌توانید درختان گردو و سپیدار را ببینید. کوچه‌ها وخیابان‌های شیب‌دار شهر پر است از چنار و سپیدار و گردو. حتی در حاشیه خیابان‌ها می‌توان درخت گردوو سیب دید.درختان گردوی  کهنسال سر به آسمان ساییده و بیدهای مجنون و تبریزی در هر فصلی هوش از سر مسافر می‌ربایند. درخت‌ها هنوز گردو می‌دهند و تبریزی‌ها و سپیدارها در هر فصلی دست به کار رنگ آمیزی طبیعت می‌شوند. حالا که زمستان آمده با همان تک و توک برگ‌های زرد و نارنجی هم منظره زیبایی درست کرده‌اند.شهمیرزاد پر از باغ است. باغداری و کشاورزی یکی از منابع مهم درآمد این مردم است. هنوز هم گردوهای شهمیرزاد برای خودشان کلی اسم و رسم در بازار این محصول دارند. سیب، آلو، زرد آلو و گلابی‌هایش هم تعریفی است.

شهمیرزاد بهشت گمشده‌ای وسط کویر

شهمیرزاد کجاست؟

شهمیرزاد در شمال شهر سمنان و در ۲۰ کیلومتری کویر مرکزی است. با اینکه سمنان شهری کویری و یکی از استان‌های گرم ایران است اما شهمیرزاد فقط با ۲۰ دقیقه اختلاف رانندگی با ماشین طبیعتی بی‌نظیر و دلنشین دارد. کمی که از سمنان به سمت شمال بروید و بیابان را پشت سر بگذارید زمین‌های کشاورزی و درخت‌های بلند گردو تکه‌ای از بیابان همه سرها را به سمت خود می‌چرخاند.پارادوکسی عجیب از رنگ‌ها. جایی که ناگهان خاکی بیابان همه می‌شود سبزی طبیعت. ناگهان داغی کویر و آفتاب جای خودش را به سایه و جوی آب و صدای بلبل و پرنده‌های بی‌نظیر می‌دهد.شما به شهمیرزاد  رسیده‌اید. شهری که محلی‌هایش به آن «شامرزا»‌می‌گویند.

چرا باید به شهمیرزاد برویم؟

مگر از یک مسافرت دو، سه روزه چه می‌خواهید جز طبیعتی بکر و سکوت و زیبایی و آسمانی صاف؟ اگر دلتان برای دیدن ستاره‌ها در آسمان و شنیدن صدای پرنده‌ها و قدم زدن در کوچه پس کوچه‌های خلوت و دنج تنگ شده اینجا بهترین انتخاب است.

آسمان آبی بدون آلودگی و سرو صدا و هزاران قاب طبیعی نقش بسته بر دامان شهر بهترین دلیل برای رفتن به شهمیرزاد است. سفری که اگر اهل مرکز کشور باشید با دو، سه ساعت رانندگی به آن می‌رسید و اهل هر جای دیگر ایران که باشید با هر چند ساعتی که برای رسیدن به آن می‌گذرانید، آن‌قدر در جان ودلتان می‌نشیند که هیچ سفری چنین تاثیری روی خاطرات‌تان نگذاشته و آن را این قدر شیرین نکرده است. شهری پر از آثار تاریخی،درختانی چند هزار ساله و دره و جنگل‌هایی بی‌نظیر. از یک سفر کوتاه دیگر چه می‌خواهید جز این کنار هم نشستن طبیعت و تاریخ و زیبایی.این شهر فقط ۲۳۰ کیلومتر با تهران فاصله دارد آن هم با قدمتی باستانی.

درختانی که مهریه می‌شوند

اینجا درخت‌ها را مهر دختران تازه بخت می‌کنند؛ درخت‌های گردوی چند هزار ساله را. در خانواده‌های اصیل شهمیرزادی‌، یک درخت گردو مهریه دختران است و این اعتقاد وجود دارد شهمیرزاد با درختان گردو که به آن «‌میخ طلا» می‌گویند به زمین متصل شده است‌.  این درخت ها مثل  درخت نخل شناسنامه و سند مالکیت جداگانه‌ای هم دارند. فائو سازمان خواربار جهانی، شهمیرزاد را به عنوان بزرگ‌ترین باغ گردوی دنیا به وسعت ۷۵۰ هکتار می‌شناسد. مهم‌ترین ویژگی گونه‌های گردوی این باغ‌ها که به تائید پروفسور ژرمن فرانسوی هم رسیده، خوشه‌ای بودن آن است.

باورتان می‌شود این باغ‌های بزرگ و وسیع به شیوه قطره‌ای آبیاری می‌شوند؛ شیوه‌ای که در دل کویر و روزهای بی‌آبی این شهر را سر پا نگه داشته و درخت‌های گردویش همچنان خوشه خوشه گردو می‌دهند؟گردوی شهمیرزاد با مشخصاتی نظیر میزان چربی بالا، چوب سخت و خوش نقش و رکورد وزن دانه گردو (۲۵گرم) معروف‌ترین و قدیمی‌ترین نوع گردو در جهان است. باورتان می‌شود سن بعضی از این درختان به بالای ۲۰۰ سال هم می رسد؟

شهمیرزاد بهشت گمشده‌ای وسط کویر

قلعه‌های تاریخی

شهمیرزاد چندین قله و تپه دارد که بلندترین قله شهمیرزاد با ارتفاع ۳۸۱۰ متر، «نیزوا» نام دارد و در دهستان چاشم بخش شهمیرزاد قرار گرفته است. سه قلعه تاریخی شیر قلعه، قلعه شیخی و دژ وهل از قلعه‌های تاریخی و از جاذبه‌های گردشگری مهم این شهر هستند.

 شیر قلعه

این قلعه را حکومت طبرستان که در دوره اشکانی در مناطقی از ایران حکومت داشتند، برای حفاظت راه انشعابی از بزرگراه ابریشم، احداث کرده بودند. این قلعه در قرن پنجم و ششم، میزبان اسماعیلی مذهبان بود که مرکز حکومت‌‌شان قلعه الموت قزوین بود و به روایتی تونلی زیرزمینی از قلعه به چشمه قلعه ساخته بودند تا از آب چشمه استفاده کنند و از گزند دشمنان در امان بمانند.

شیر قلعه یا قلعه شیخ چشمه در پنج کیلومتری شمال شهر شهمیرزاد واقع شده است.ارتفاع کوهی که شیر قلعه در بالای آن قرار گرفته حدود ۲۵۰ متر بلندتر از زمین‌های اطراف است‌. شیر قلعه که مصالح اصلی آن سنگ و ساروج است هفت برج دفاعی و تقویتی داشته است.مردم این منطقه معتقدند، ساکنان اولیه قلعه با احداث بنایی برج مانند در پای کوه و ساختن پله‌های مارپیچی نظیر پله‌های مناره، آب مورد نیاز را از چشمه پای کوه به داخل قلعه می‌رساندند. بقایای این برج نیز به‌خوبی قابل دیدن است. فضاهای داخلی شیر قلعه شهمیرزاد اکنون پس از گذشت قرن ها در زیر خاک مدفون است اما دیوارها، برج و باروهای آن نسبتا سالم مانده است.

شهمیرزاد بهشت گمشده‌ای وسط کویر

قلعه دژ وهل

دژ وهل از دیگر قلعه های باقی مانده این شهر است که سنگی و مربوط به دوران قبل از اسلام است. در شمال غربی شهمیرزاد رشته کوهی با شیب تقریبا کم وجود دارد که قسمت کوچکی از باغ‌های سرسبز روی آن واقع شده است. دژ وهل یا قلعه سنگی شهمیرزاد بالای این کوه و در کنار باغ‌های میوه و گردو قرار دارد و تمام مصالح به کار رفته در آن از همان کوهی است که روی آن قرار دارد. به طور کلی این دژ دارای دو برج مدور با دیواره‌های سنگی است که از آنها برای دیده‌بانی استفاده می‌شد. احتمالا این دژ دارای چهار برج بوده که هم اکنون دو برج آن باقی مانده است‌.

قلعه شیخی

ازقلعه شیخی هم فقط سنگ‌چین‌های بسیار محدودی باقی مانده است‌. پروفسور کلایس معتقد است، این قلعه  به وسیله طرفداران حسن صباح ساخته شد و در قرن ۱۰ و ۱۱ حاکمان کومس (کومش/ قومس) در زمان صفویه از این قلعه برای جلوگیری از هجوم ترکمانان، استفاده کردند.

کمان‌رستم!

«کمان رستم» درخت گردویی با ۱۳ قرن حیات است که  در فهرست آثار معنوی ایران ثبت شده است. این درخت از تنه به دو شاخه تنومند و متقارن تقسیم شده است و این دو تکه شدن،آن را به تاجی زیبا تبدیل کرده است. مردم شهمیرزاد نام این درخت را کمان رستم گذاشته‌‌اند. درختی ۱۵ متری با تاج‌های کمانی سه متری.این درخت ویژه و تاریخی برای ‌اینکه همچنان میخ به زمین بماند و کمان‌هایش آسیب نبیند و نشکند، بارها توسط کارشناسان فضای سبز شهرداری شهمیرزاد مقاوم سازی و مستحکم شده است.

شهمیرزاد بهشت گمشده‌ای وسط کویر

‌ از شهمیرزاد بدون دیدن این مکان‌ها خداحافظی نکنید

گه نعره زدی بلبل گه جامه دریدی گل

بلبل دره

در  شهمیرزاد محلی است به نام «بلبل دره»؛ مکانی پر از درختان سر به فلک کشیده که وقتی وارد آن جا می‌شوید فقط نوای بلبل می‌آید و صدای برگ درخت‌ها. نام این دره را به این دلیل بلبل دره گذاشته‌اند که هر جای این دره سرک بکشید صدای بلبل را می‌شنوید.

هفت چشمه و سرچشمه

چشمه‌هایی در شمال شهمیرزاد از دیگر مکان‌های دیدنی این شهر است. از شهرستان سمنان و در مسیر جاده شهمیرزاد- چاشم که حرکت کنید،‌این چشمه‌ها را می‌بینید. هفت چشمه و سرچشمه دو تا از چشمه‌های شهر شهمیرزاد هستند.

شهمیرزاد بهشت گمشده‌ای وسط کویر

منطقه حفاظت شده پرور 

اگر دل‌تان  می خواهد جنگل ، درخت ، کوه ، چشمه ، پرنده و حیوانات اهلی و وحشی را یک جا و در کنار هم ببینید حتما سری به این منطقه بزنید.اگر نمی‌ترسید، بگوییم که ممکن است در این منطقه خرس قهوه‌ای سر راه‌تان سبز شود!

آبشار روزیه چاشم

آبشار زیبای روزیه چاشم در میان دو کوه  در مسیر چاشم- خطیرکوه واقع شده است. این مسیر برای کسانی که قصد سفر از سمنان به مازندران را دارند می‌تواند جالب توجه باشد.

رهـــــــــــــا مسعودی
697 بازدید

هم اکنون دیگران می خوانند


پیشنهاد میکنم این مطالب راهم بخوانید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *