آیویکوها آلاینده‌ترین مینی بوس‌های فرسوده

آلودگی هوا اصلی ترین معضل شهر تهران است که سالانه 4 هزار و 600 نفر از پایتخت نشینان جان خود را بر اثر آن از دست می دهند. سال هاست که مسئولان وعده می دهند که آلودگی هوا به عنوان اصلی ترین معضل زیست محیطی کلانشهرها در دستور کار دولت قرار می گیرد، اما نه تنها هوای تهران رنگ و رویی دوباره به خود ندیده که هر روز تیره و تار تر از قبل می‌شود.
2320428_986
تردد میلیون‌ها خودرو، موتور سیکلت و مینی بوس فرسوده و غیراستاندارد اصلی‌ترین عامل آلودگی هوای کلانشهرها به خصوص شهر تهران است‌، همه ساله در مواقع اضطرار آلودگی هوا شهر برای دمی تنفس و آسایش به تعطیلات می‌رود و تردد شهروندان در شهر ممنوع می‌شود. این در حالیست که خودروهای فرسوده با خطی از دوده و آلودگی بی‌هیچ قید و شرطی در شهر تهران تردد می‌کنند. خودورهایی که رد سیاهی دود اگزوزشان کیلومترها نقش نگاری می‌کند.

در میان انبوه خودروهایی که قصد جان هوای پایتخت را کرده‌اند مینی بوس‌های فرسوده به عنوان یکی از مهمترین عوامل تولیدکننده آلودگی هوای تهران همچنان در خیابان‌های پایتخت تردد می‌کند. این در حالی است که استفاده از مینی بوس‌های فرسوده در تمام دنیا منسوخ شده است.

براساس تحقیقات و آزمایشهای انجام شده بر تعدادی از مینی بوس‌های فعال، مجموع میزان آلودگی تولیدشده شامل مونوکسیدکربن، ترکیبات آلی فرار بدون متان، اکسیدهای نیتروژن، دی اکسید گوگرد و ذرات معلق در مینی بوسهای بنز که عمر بالای 5 سال دارند، 23 هزار و 67 میلی گرم در هر کیلومتر و مینی بوس‌های فیات با عمر بالای 5 سال، 26 هزار و 662 میلی گرم در هر کیلومتر است. ضمن اینکه مینی‌بوس‌های ایویکو با عمر زیر 5 سال نیز معادل 19 هزار و 308 میلی گرم در هرکیلومتر آلودگی تولید می‌کنند.

در حالیکه بر اساس مصوبه هیات دولت سن فرسودگی مینی بوس‌های کشور 8سال تعیین شده است، تمامی مینی بوس‌هایی که در سطح پایتخت تردد می‌کنند عمری بالای 20 تا 25 سال دارند‌.

این در شرایطی است که به گفته مدیر عامل شرکت واحد اتوبوسرانی شهر تهران تنها 1200 دستگاه اتوبوس در شهر تهران وجود دارد که تحت نظارت سازمان اتوبوسرانی تهران است که طی سال گذشته تنها 100 دستگاه آن نوسازی شده و اکنون 1100 دستگاه اتوبوس فرسوده با عمر بالای 20 سال در شهر تهران حرکت می‌کنند.

بنابراین چنانچه مینی بوس‌هایی که تحت نظارت سازمان اتوبوسرانی تهران نیستند نیز به این تعداد اضافه شود، این رقم به 2 هزار دستگاه مینی بوس فرسوده خواهد رسید که در شهر تهران جولان می‌دهند و دوده و گازهای آلاینده را به ریه‌های پایتخت نشینان فرو می‌نشانند.

از آنجایی که تردد مینی بوس‌های فرسوده در شهر تهران سه برابر مینی بوس‌های نو هوا را آلوده می‌کند، خروج و نوسازی آنها از چرخه حمل و نقل عمومی امری ضروری است این در حالیست که تاکنون عزمی جدی برای رفع مشکل آلایندگی مینی بوس‌های فرسوده و خروج آنها از چرخه حمل و نقل و جایگزینی آنها وجود نداشته است.

طرح جایگزینی مینی بوس‌های فرسوده از ابتدای سال 83 در دستور کار سازمان حفاظت محیط زیست قرار گیرد اما با توجه به عدم همکاری دستگاه‌های ذیربط در این زمینه این طرح موفقیت چندانی نداشت و طی این سال‌ها تنها 121 دستگاه مینی بوس فرسوده در ناوگان حمل و نقل شهری نوسازی شده است که این تعداد نیز تنها در سال های 91 و 92 نوسازی شده است.

رئیس سازمان محیط زیست در نخستین نشست خبری خود با اصحاب رسانه که مهر ماه سال 92 برگزار شد با اعلام اینکه احیای برنامه جامع کاهش آلودگی هوا برای هفت کلان شهر‌ها که آلوده محسوب می‌شوند، در دستور کار سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفته است، وعده داد برنامه ریزی کاهش آلودگی هوا به طور ویژه در تهران در عالی‌ترین سطح مسئولین انجام خواهد شد و در عین حال از مهم ترین مسائل در کاهش آلودگی کلان شهر ها را ارتقا استاندارد‌های سوخت عنوان کرد. 

وی با اشاره به مصوبه دولت برای از رده خارج کردن خودرو‌های فرسوده ،‌گفت: این مصوبه با تاکید بر تامین تسهیلات برای از رده خارج شدن خودرو‌های فرسوده به تصویب رسیده است و خروج مینی بوس‌های فرسوده که تاکنون اجرایی نشده است با تشکیل کمیته اجرایی کاهش آلودگی هوا و اختصاص اعتبارات لازم خروج خودرو های فرسوده دنبال می‌شود. 

با گذشت 9 ماه از نخستین نشست خبری رئیس سازمان محیط زیست و وعده خروج مینی بوس‌های فرسوده شاهدیم که هنوز تعداد مینی بوس‌های از رده خارج شده تنها 121 دستگاه بوده و در دولت یازدهم نیز مینی بوسی از رده فرسودگی خارج نشده است.

یوسف رشیدی مدیر مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان محیط زیست با بیان اینکه الودگی مینی بوس های فرسوده بسیار بالاست و بسته به سن فرسودگی میزان تولید الودگی مینی بوس‌های فرسوده نیز متغییر است گفت‌: براساس تحقیقات و آزمایشهای انجام شده بر تعدادی از مینی بوس‌های فعال، مجموع میزان آلودگی تولیدشده شامل مونوکسیدکربن، ترکیبات آلی فرار بدون متان، اکسیدهای نیتروژن، دی اکسید گوگرد و ذرات معلق در مینی بوسهای بنز که عمر بالای 5 سال دارند، 23 هزار و 67 میلی گرم در هر کیلومتر و مینی بوسهای فیات با عمر بالای 5 سال، 26 هزار و 662 میلی گرم در هر کیلومتر است. ضمن اینکه مینی بوس‌های ایویکو با عمر زیر 5 سال نیز معادل 19 هزار و 308 میلی گرم در هرکیلومتر آلودگی تولید می‌کنند.

وی تصریح کرد‌: خروج مینی بوس‌های فرسوده در قالب اجرای برنامه جامع کاهش آلودگی هوا در دستور کار دولت قرار گرفته و به زودی اجرایی خواهد شد.

به گفته رشیدی با ارایه تسهیلات ویژه در قالب وام از سوی دولت و شهرداری مینی بوس‌های فرسوده از چرخه حمل و نقل عمومی خارج می‌شوند. این در حالیست که بیش از 2000 مینی بوس فرسوده در شهر تهران تردد می‌کنند که در صورت نوسازی حجم زیادی از تولید الایندگی در سطح شهر تهران کاسته خواهد شد.