کافه گردش
اخبار
۱۶ شهریور ۱۳۹۳, ۹:۴۴ ق.ظ

باز هم کاهش نرخ سود در راه است اما…

سود بانکی از مدت ها پیش محل جدل کارشناسان اقتصادی است و مدت‌هاست که از مدار کارشناسی خارج شده و فارغ از چارچوب‌های اقتصادی تعیین می‌شود. محمود احمدی‌نژاد در مبارزات انتخاباتی خود همواره از عملکرد نادرست بانک‌ها و کاهش نرخ سود بانکی با هدف حمایت از تولید سخن گفت و آن را از همان سال اول اجرا کرد.

در این نزدیک به ۸ سال آثار منفی کاهش دستوری نرخ سود از نظر کارشناسان پنهان نماند و حتی در آمارهای بانک مرکزی نمود یافت.

فرار سپرده‌ها از نظام بانکی و تنش‌های موجود در بازار ارز و سکه و طلا، ترجیح بانک‌ها به پرداخت تسهیلات در قالب عقود مشارکتی برای دریافت سود بیشتر، کاهش ماندگاری سپرده‌ها در نظام بانکی از تاثیرات مخرب در پیش گرفتن این سیاست بود.

124946_219

اگر هم اتفاق مثبتی در نظام بانکی رخ داده به دلایلی خارج از دستورات و سیاست‌های تدوین شده برای این بخش بوده است. برای نمونه گزارش‌های منتشرشده از سوی بانک مرکزی نشان می‌دهد، ماندگاری سپرده‌ها در نظام بانکی بیش از گذشته شده و به حدود ۲۸ درصد رسیده است. در حالی که ماندگاری سپرده‌ها در پس رکود و رشد اقتصادی اندک سال‌های اخیر در سال ۸۹ بهبود یافت چراکه تولید از پا درآمده بود و چاره‌ای جز حفظ وجوه در نظام بانکی نبود.

بسیاری در سال ۹۰ امید داشتند دولت دیدگاه خود در خصوص نرخ سود را تغییر دهد و به این ترتیب بود که افزایش نرخ سود بانکی از مصوبه دی سال ۹۰ در دستور کار بانک‌ها قرار گرفت.

در این مصوبه شورای پول و اعتبار دست بانک‌ها را در تعیین نرخ سود بانکی باز گذاشت با این حال بانک‌ها به ریاست شورای الی بانک‌های دولتی و کانون بانک‌های خصوصی تصمیم به اجرای یک نرخ سود در شبکه بانکی کردند.

محمد نهاوندیان که آن زمان، رییس اتاق بازرگانی ایران بود این اقدام بانک‌ها را تبانی خواند و از آن انتقاد کرد. با این حال بانک‌ها نرخ‌هایی مصوب کردند و متعهد شدند که از این نرخ‌ها فراتر نروند.

اما برخی بانک‌ها به دلیل مشکل نقدینگی نرخ سودهایی بیش از نرخ‌های مصوب تعیین کردند. سایر بانک‌ها نیز ناچار شدند، نرخ‌هایی بیش از نرخ‌های مصوب تعیین کنند.

 سال‌های ۹۱ و ۹۲ به این ترتیب گذشت تا اینکه خبر رسید نرخ سود بانک‌ها به ۲۵‌درصد و گاه به ۲۷‌درصد هم بالغ می‌شود. اواخر سال گذشته انتقادات شدیدی به نرخ سود بانک‌ها وارد شد اما بانک‌مرکزی واکنشی نشان نداد. با این روند نرخ سود بانکی جذابیتی به دست آورد که‌ تبدیل به رقیب بورس شد.

در سال ۹۳ اما بانک مرکزی به فکر کاهش نرخ سود بانکی برای رونق دادن به بازار بورس افتاد و درنهایت نرخ سپرده گذاری های روز شمار ۱۷ درصد و سالیانه ۲۲ درصد تعیین شد.

حالا اما دوباره خبر می رسد که نرخ سود بانکی باز هم قرار است کاهش یابد.

به تازگی عضو شورای پول و اعتبار از طرح موضوع تغییر نرخ سود بانکی از سوی وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس کل بانک مرکزی در شورای پول و اعتبار خبر داده و گفته: کاهش نرخ سود تسهیلات بانکی با توجه به برنامه دولت برای کاهش تورم در دستور کار شورای پول و اعتبار قرار گرفته است.

غلامحسین شافعی از ارائه طرح وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس کل بانک مرکزی برای تجدیدنظر در نرخ سود بانکی به شورای پول و اعتبار خبر داده و گفته: موضوع کاهش نرخ سود بانکی از سوی وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس کل بانک مرکزی اعلام و برای بررسی در دستور کار شورای پول و اعتبار قرار گرفته است که امیدواریم در جلسه بعدی شورا تصمیم منطقی در این رابطه اتخاذ شود.
عضو شورای پول و اعتبار افزوده: نرخ تسهیلات بانکی رابطه مستقیم با تورم دارد و تردیدی نیست که سپرده گذاران نیز در این میان انتظار دارند ارزش پول آنها حفظ شود. اما در شرایط فعلی بخش تولید به جز چند رشته خاص هر چه قدر تلاش کنند نمی‌توانند سودی بالای ۲۵ درصد حاصل کنند.

وی تصریح کرده: در این شرایط که دولت به دنبال شکستن رکود است، هزینه‌های مترصد بر تولید نیز از جمله نرخ تسهیلات نیز باید کاهش یابد.

به این ترتیب به نظر می رسد سود بانکی باز هم کاهش می یابد و این در حالی است که تجربه نشان داده با کاهش نرخ سود نمی توان کسی را وادار به سرمایه گذاری کرد و برای جذب سرمایه گذار باید ابتدا اعتماد به بازارهای اقتصادی باز گردد.

در واقع آنطور که کارشناسان می‌گویند پافشاری بر عدم افزایش نرخ سود بانکی  در زمان محمود احمدی نژاد موجب شد که مردم پول‌های خود را از بانک‌ها خارج کرده و همین موضوع به رشد نقدینگی سرگردان موجود در جامعه بیانجامد که البته موافقت محمود بهمنی به افزایش نرخ سود بانکی هر گز موجب این نشد که نرخ سودها افزایش چشم گیری داشته باشد هر چند که احمدی نژاد هم در سال های آخر کی کوتاه آمد و حالا کار در دولت جدید بر سر نرخ سود بانکی بالاگرفته است.

برخی کارشناسان نیز معتقدند، تعیین نرخ سود بانکی در شرایط کنونی منجر به بروز پارادوکسی برای اقتصاد کشور شده است، در حالی که در کشورهای با اقتصاد با ثبات، نرخ سود بانکی همراه با نرخ تورم افزایش می یابد در اقتصاد ما افزایش نرخ سود بانکی منجر به افزایش هزینه تولید و در نتیجه افزایش نرخ تورم و کاهش نرخ سود بانکی باعث گسترده شدن بازارهای سوداگرانه و به نفع رانت جویان خواهد شد.

 عده ای دیگر از  کارشناسان اقتصادی نیز براین نظر هستند  که در شرایط فعلی بحث کاهش یا افزایش نرخ سود بانکی جایگاهی ندارد و بهتر است که دولت توان خود را صرف کنترل نرخ تورم کند.
با این حال باید منتظر ماند و دید در نهایت آینده نرخ سود بانکی چه خواهد شد و دولت با کاهش نرخ سود بانکی به کجا خواهد رسید.

سپیده تدین
356 بازدید

هم اکنون دیگران می خوانند


پیشنهاد میکنم این مطالب راهم بخوانید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *