تشكيل فراكسيون اعتدال در مجلس دهم

فراكسیون ولایت این روزها مانند بنایی نوساز است كه نیمی از آجرهای آن فرو می‌ریزند؛ آجرهایی كه هنوز یک جای مشخص جمع نشده‌اند تا شكل بنایی تازه به خود بگیرند.

پرتال خبری واکنش: دیروز خبری آمد كه هر چند هیچ منبع مشخصی جزییات آن را تایید نكرده اما نشانه‌هایی كم و بیش قوی در صحت آن می‌توان یافت. سایت عصر ایران روز گذشته خبر داد كه «فراكسیون اعتدال در مجلس دهم تشكیل شد. » در جزییات این خبر آمده كه این فراكسیون روز یكشنبه به ریاست كاظم جلالی در تالار آیینه مجلس تشكیل جلسه داده. جلسه‌ای كه لاریجانی حاضر اصلی آن و محمدرضا عارف غایب بزرگش بوده است. هفته گذشته و بعد از برگزاری انتخابات هیات رییسه دایم مجلس دهم، صحبت‌هایی مبنی بر تجزیه فراكسیون اصولگرایان ولایت مطرح شده بود. صحبت‌هایی كه هم طیف موافقان و هم مخالفان دولت در این فراكسیون بر آن تاكید داشتند.  از یك‌سو غلامعلی جعفرزاده خبر داده بود كه این اتفاق در شرف وقوع است و از سوی دیگر حسین نقوی‌حسینی تهدید كرده بود كه حتی شاید اصولگرایان برای سال دوم چهره دیگری را مقابل علی لاریجانی وارد میدان رقابت كنند. دیروز اما همزمان با اعلام این خبر، كاظم جلالی در جمع خبرنگاران مجلس درباره سوالی كه به تشكیل فراكسیون سوم مربوط می‌شد، ترجیح داد سخنی نگوید و تنها وعده دهد كه در آینده درباره پشت پرده اتفاقات رخ داده سخن خواهد گفت. اما همزمان با او دو نفر دیگر از نزدیكان علی لاریجانی، یعنی غلامعلی جعفرزاده و مهرداد لاهوتی تایید كرده‌اند كه در آینده نزدیك فراكسیون سوم مجلس كه حد وسط فراكسیون ولایت و فراكسیون امید خواهد بود، اعلام موجودیت می‌كند.

خروج از اكثریت
در روزهای اخیر دو محور كلی در اظهارات طیف متمایل به علی لاریجانی در فراكسیون ولایت برجسته است. اول تمایل آنها به جدا شدن از فراكسیونی كه قرار بود مجموعه سیاسی «فراگیر» مجلس باشد و دوم نبود برنامه جامع و مشخص برای رسیدن به فراكسیون سوم. از قبل هم تردیدهای زیادی برای نشستن هواداران علی لاریجانی و گروه‌هایی نظیر جبهه پایداری بر سر یك میز مشترك برای چهار سال وجود داشت. در عمل هم این همنشینی كه نقطه اتكای آن رساندن لاریجانی به كرسی ریاست بود، پایدار نماند. طرفداران علی لاریجانی هیچ ابایی ندارند كه از بر هم زدن ائتلاف ریاست سخن بگویند. همین دیروز غلامعلی جعفرزاده در گفت‌وگو با «اعتماد» تاكید كرد: «ما به عنوان طیف‌های معتدل مجلس به هیچ عنوان نمی‌توانیم بیشتر از این با گروه‌هایی نظیر جبهه پایداری همنشینی داشته باشیم.» او البته تایید كرد كه نظر نیروهای موثر این جریان نظیر كاظم جلالی و حتی علی لاریجانی هم همین است. البته برای درك فروپاشی فراكسیون «اكثریت» نیازی به این دست تاییدهای كلامی نیست. اصل موضوع اختلافات بسیار روشن‌تر از آن است كه نیاز به اثبات داشته باشد. مساله اساسی دیگر آن است كه آیا معتدلین با برنامه مشخصی پیش می‌روند؟ هنوز شاید جواب این سوال منفی باشد. همین دیروز غلامعلی جعفرزاده گفت كه فراكسیون سوم یك ماه دیگر اعلام موجودیت می‌كند و همزمان مهرداد لاهوتی این زمان را به یك هفته كاهش داد. درباره تعداد اعضای این مجموعه هم اعدادی نظیر بیش از صد عضو مطرح شده است. اگر عدد ١٨٠ عضو برای فراكسیون اصولگرایان ولایت قابل قبول باشد آیا می‌توان پذیرفت كه انشعاب شكل گرفته از آن شامل بیش از نیمی از اعضا باشد؟ اما جای تردید درباره برنامه‌های منشعبین از فراكسیون ولایت جایی بیشتر می‌شود كه جعفرزاده ایمن‌آبادی درباره نسبت فراكسیونی كه تلاش برای شكل‌گیری آن شدت یافته با فراكسیون امید توضیح می‌دهد. چیزی حدود ٥٠ نفر از كسانی كه اكنون قصد جدایی از فراكسیون اصولگرایان ولایت را دارند با لیست امید وارد مجلس شده‌اند. جعفرزاده به «اعتماد» می‌گوید: «ما با فراكسیون امید ٨٠ درصد و شاید در جاهایی بیشتر اشتراك نظر داریم اما این اشتراك باعث ایجاد زمینه همكاری ما با هم نمی‌شود». آن ٢٠ درصد تفاوت نظر در كجاست كه جلوی ادغام این چهره‌ها در فراكسیون امید را گرفته است؟ آیا برای تشكیل یك مجموعه سیاسی داشتن اشتراك نظری ٨٠ درصدی كافی نیست؟ جعفرزاده وجود «عدم توجه به رای همه» در فراكسیون امید را بهانه این جدایی می‌داند، اما می‌گوید كه فراكسیون سوم «همكار جدی» فراكسیون امید در مجلس دهم خواهد بود. اما چیزی كه به نظر مشكل ادغام منشعبین از فراكسیون ولایت با فراكسیون امید است، به نظر چیزی جدای آن ٢٠ درصد اختلاف‌نظر باشد. یك بار مرور صحنه صف‌كشی‌ سیاسی مجلس دهم نشان از تلاش بی‌وقفه طیف نزدیك به علی لاریجانی برای حفظ او در راس پارلمان دارد. برای این كار آنها رو به ائتلاف‌های موقت آورده‌اند و اصلا هم قصد ندارند تا «استقلال» سیاسی خویش را فدای این ائتلاف‌ها كنند. این طیف با قرار گرفتن كنار اصلاح‌طلبان در انتخابات بالا آمد، با همنشینی مخالفان دولت كرسی ریاست را حفظ كرد و حالا می‌خواهد تابلوی سیاسی خود را نه به دست طیف‌های دست راستی اصولگرایان خراب كند و نه زیر سایه تابلوی اصلاح‌طلبان ببرد، هر چند با آنها ٨٠ درصد اشتراك نظر داشته باشد. با این تفاسیر به نظر قطعی می‌رسد كه آنها نهایتا از اصولگرایان مخالف دولت جدا شوند اما هنوز نمی‌توان برنامه سیاسی خاصی را برای این طیف شناسایی كرد.

اصولگرایان سنتی؛ تنها مدافعان ادامه حیات فراكسیون ولایت
مساله مهمی كه طیف اصولگرایان معتدل با آن مواجه هستند به نیروهای حدفاصل آنها با طیف‌های مخالف دولت در فراكسیون اصولگرایان ولایت برمی‌گردد. دو سوی این فراكسیون، یعنی چه مخالفان دولت و چه اصولگرایان معتدل موافق دولت رغبتی به ادامه حیات مجموعه اكثریت ندارند. اما نیروهای موسوم به اصولگرایان سنتی نه می‌توانند به سمت راست بروند و نه این زمینه در آنها وجود دارد كه با طیف دست چپ از فراكسیون ولایت خارج شوند. از همین‌روست كه می‌كوشند جلوی تجزیه را بگیرند. محسن كوهكن، قائم‌مقام جبهه پیروان و نماینده لنجان در مجلس به «اعتماد» می‌گوید: «الان فعلا دوستان ما تحت تاثیر فضای رقابت هستند و این فضا كه كمرنگ شود ما دو طرف را دوباره كنار هم می‌نشانیم و نمی‌گذاریم فراكسیون اكثریت از هم بپاشد.» درست همزمان با او نقوی حسینی نیز در گفت‌وگو با «اعتماد» تاكید دارد كه «حركت هماهنگ یك نیروی سیاسی مهم‌تر از بزرگ بودن و كوچك بودن آن است و به همین دلیل جدا شدن برخی نمایندگان از نظر من نه تنها تهدید نیست كه حتی می‌تواند فرصتی برای ترتیب دادن یك حركت هماهنگ باشد.»  اظهارنظر افرادی امثال كوهكن كه از یك سو با دو طرف اشتراكاتی دارند و از سویی كم تعداد نیستند، نشان می‌دهد تشكیل فراكسیون سوم برای طیف معتدلین اصولگرا چندان هم به راحتی صورت نخواهد گرفت چرا كه فراكسیون سوم، قطع به یقین با هر تعدادی نمی‌تواند به اكثریت مجلس تبدیل شود و نیاز دارد تا در تصمیم‌گیری‌ها برای خود از دل مجلس موتلف پیدا كند. با توجه به اصرار آنها بر داشتن زاویه با مخالفان دولت و فراكسیون امید، این موتلف چه كسی خواهد بود؟

منبع:روزنامه اعتماد