کافه گردش
aمطالب پیشنهادی
۱۲ بهمن ۱۳۹۴, ۱۰:۰۶ ق.ظ

جدال روسیه، عربستان و ترکیه بر سر سوریه

جدال روسیه، عربستان و ترکیه بر سر سوریه
پرتال خبری واکنش: مذاکرات صلح سوریه زیر نظر سازمان ملل، در حالی از جمعه گذشته در سوئیس آغاز شد که نمی توان نتیجه خارق العاده ای برای آن پیش بینی کرد. نشستی که به دلیل اختلافات عربستان، ترکیه و روسیه درباره ترکیب گروه های شرکت کننده در مذاکرات با چند روز تاخیر آغاز شد.
در فرایند آماده سازی مقدمات برگزاری مذاکرات ژنو، برخی کشورهایی که به دنبال سرنگونی دولت بشار اسد هستند، همه تلاش خود را برای متحدکردن مخالفان سوریه انجام دادند که نشست ریاض در ماه دسامبر نیز در این راستا قابل ارزیابی است؛ مذاکراتی که در آن شرکت کنندگانی همانند سیاستمداران تبعیدی، شورشیان مسلح، اسلام گراهای تندرو و جداشدگان ارتش سوریه حضور داشتند.
در رابطه با مذاکرات ماه دسامبر ریاض، این نکته را باید یادآور شد که با وجود غیبت شماری از گروه های معارض، آن مذاکرات پرشمارترین و بزرگترین نشست مخالفین دولت بود که در نهایت نیز در آن نشست «ریاض حجاب»، نخست وزیر سابق سوریه به عنوان ریاست کمیته عالی مذاکرات انتخاب شد تا بر فرایند مذاکرات و نشست های آتی نظارت کند.
در تاریخ ۲۰ ژانویه، کمیته عالی مذاکرات، جرج صبرا (یک مخالف مارکسیست مسیحی)، اسعد الزعبی (یک ژنرال پناهنده از یک خانواده عرب سنی) و محمد علوش (از اعضای گروه تروریستی جیش الاسلام) را به عنوان اعضای اصلی گفتگوکننده برای ژنو معرفی کرد و همچنین افرادی مانند: هیثم المالح، محمد صبرا، احمد حریری،  فواد الیکو، سرهنگ عبدالباسط طویل، سرهنگ دوم محمد عبود و… به عنوان اعضای هیئت مرکزی انتخاب شدند.
با این حال، این کمیته به زودی با اعتراضات شدید روسیه همراه شد، زیرا در این کمیته برای کردها جایی نبود و روسیه تأکید داشت مذاکرات ژنو باید با توازن کامل برگزار شود.
از سوی دیگر برخی از گروه های عضو شورای دموکراتیک سوریه، بنا بر اظهارات مقامات سیاسی ترکیه با اعضای مخالف دولت ترکیه (پ ک ک) ارتباط دارند، ترکیه تحت هیچ شرایطی حاضر به حضور این معارضان در مذاکرات صلح ژنو نیست.
موضوع آنجا پیچیده می شود که فارغ از مخالفت های ترکیه با حضور شورای دموکراتیک سوریه در مذاکرات همچنین کمیته عالی مذاکرات ریاض نیز با شرکت این شورای دموکراتیک و حضور آنها در فرایند مذاکرات مخالف است و آنها را به نوعی نایب و همتراز دولت فعلی می بیند.
موضوع دیگر بحث روسیه است. واقعیت آن است که با ورود مستقیم روسیه به جنگ و درگیری ها، نقش روسیه در سوریه بسیار پررنگ شده و در این میان، روسیه نیز تلاش دارد تا آن دسته از مخالفان را در جریان مذاکرات قرار دهد که با منافع این کشور هم راستا هستند و با توجه به اینکه روسیه تا حدود زیادی متحد بشار اسد و دولت حاکم است، این موضوع مورد خشم و اعتراض بسیاری از گروه های معارض از جمله کمیته عالی مذاکرات شده است.
در این میان، مهم ترین نقش ریاض و عربستان سعودی در مذاکرات را باید در کمیته عالی مذاکرات یا HNC  که در ماه دسامبر در ریاض عربستان شکل گرفت، جست و جو کرد. در این نشست، جمع کثیری از مخالفان دولت و متحدان عربستان سعودی، قطر و ترکیه حاضر بودند و در حال حاضر آنها پیش شرط هایی از جمله توقف حملات نظامی روسیه و ارتش دولت سوریه به مخالفان را برای حضور در مذاکرات مطرح می کنند.
مذاکرات ژنو۳ سوریه
قرار است این دور از مذاکرات حداقل یک هفته به طول بینجامد، البته خبرهای رسیده حاکی از آن است که هیچ مذاکره مستقیمی قرار نیست در این دور از گفتگوها رخ دهد. در واقع این دور از مذاکرات قرار است به صورت غیر مستقیم انجام شود. به این ترتیب که نمایندگان بشار اسد و مخالفان در اتاق‌های جداگانه و از طریق نمایندگان سازمان ملل گفت‌وگو خواهند کرد.
برقراری آتش بس، ارسال کمک‌های بشردوستانه و مقابله با تهدیدات داعش از جمله اولویت‌های فوری در این مذاکرات است؛ اما هدف نهایی شامل ایجاد دوره ای انتقالی و برگزاری انتخابات در راستای برقراری صلح در سوریه است.
مذاکرات صلح ژنو در حالی آغاز شده که نیروهای دولتی توانسته اند به پیروزهای مهمی در عرصه میدانی سوریه دست پیدا کنند و این عامل موجب شده تا نظام سوریه دست بالاتر را در مذاکرات داشته باشد.
البته ناگفته پیداست که مهم تر از نظرات گروه های مخالف و دولتی سوریه در فرایند صلح، رسیدن دولت های مهم منطقه ای و بین المللی به یک توافق و تفاهم پایدار می تواند کلید حل بحران سوریه باشد؛ اتفاقی که با توجه به اختلافات و شکاف های مهمی که بین طرفین وجود دارد به نظر نمی رسد در آینده ای کوتاه مدت قابل حصول باشد.
نکته دیگر این است که برخی گروه‌ها در بحران سوریه در این گفت‌وگو حضور نخواهند داشت. به عنوان مثال گروه های کرد سوری با مخالف شدید ترکیه و عربستان از مذاکرات کنار گذاشته شده‌اند. البته روسیه و آمریکا از حضور کردها در گفت‌وگوها به عنوان نیرویی که نقش مهمی در مبارزه علیه داعش داشته اند حمایت کرده اند. در مقابل کردها پس از کنار گذاشته شدن از مذاکرات عنوان کرده اند که عدم حضور آنها نشانه‌ای روشن از شکست گفت‌وگوهای پیش‌رو خواهد بود. گفتنی است که حتی حزب اتحاد دموکراتیک که کنترل مناطق کردنشین سوریه را در دست دارد و به عنوان گروهی که در حال نبرد با داعش است نقش مهمی ایفا می‌کند، به مذاکرات دعوت نشده است.
نشست ژنو ۳ سوریه با محوریت نظام سوریه و معارضان در حالی برگزار می‌شود که رفتارهای غیر‌سازنده غرب و سعودی به نتیجه رسیدن مذاکرات را در ابهام برده است.
پس از چند روز رفتارهای غیر‌اصولی در نهایت هیئت عالی مذاکره‌کنندگان مخالف در ریاض بالاخره بعد از دستیابی به تضمین‌های آمریکایی و بین‌المللی اعلام کردند که در نشست ژنو ۳ شرکت می‌کنند.
لازم به ذکر است در ادامه رفتارهای ظاهری غرب برای نمایش ادعای مبارزه با تروریسم جان کری وزیر امور خارجه روز سه شنبه در نشست رم با حضور کشورهایی که در مقابله با داعش مشارکت دارند، حضور خواهد یافت. وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد: جان کری وزیر خارجه آمریکا قصد دارد روز سه‌شنبه در نشست کشورهای مقابله‌کننده با گروه تروریستی داعش در رم ایتالیا شرکت کند و روز چهارشنبه نیز به لندن خواهد رفت تا در کنفرانس کمک به سوریه حضور یابد.
به نظر می رسد مذاکرات ژنو حتی اگر به دستاوردهای شاخص و مهمی نرسد، همین که بتواند در سراسر سرزمین سوریه یک آتش بس ایجاد کند، برای دی میستورا و سایر فعالین یک موفقیت خواهد بود، چون می تواند در ادامه مکانیسم مدیریت تعارضات را فراهم کند و قسمتی از درد و رنج مردمی را در کشور سوریه کاهش دهد. با اخبار بین الملل سایت واکنش همراه باشید.
رهـــــــــــــا مسعودی
510 بازدید

هم اکنون دیگران می خوانند


پیشنهاد میکنم این مطالب راهم بخوانید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *