کافه گردش
aمطالب پیشنهادی
۱۴ اسفند ۱۳۹۵, ۹:۴۹ ق.ظ

پیگیری فیلم برخورد زننده با ایرانیان در مرز ترکیه

زینب اسماعیلی در روزنامه شرق نوشت: فیلمی‌ منتشر شده از راهرویی به نسبت باریک و مردانی که ابتدا قهقهه سرمی‌دهند؛ مردی از لابه‌لای جمعیت به سمت صفی که در راهرو تشکیل شده می‌آید، دوربین دست کسی است در اواخر صف است و از انتهای صف در حال تصویر‌گرفتن است. دنبال مرد، یک نفر دیگر به سمت جمعیت حمله‌ور می‌شود که باتوم به دست دارد.
به چشم‌برهم‌زدنی باتوم به جان یکی از کسانی فرود می‌آید که در صف ایستاده‌اند. کتک‌کاری چندبار تکرار می‌شود تا کسی‌که دوربین به دست دارد، تصویرگرفتن را متوقف می‌کند تا مبادا باتوم به سمت او فرود آید. این ماجرای فیلمی ‌است که در فضای مجازی منتشر شده و گفته می‌شود در مرز گوربولاغ – یکی از مرزهای پرتردد ایران و ترکیه- رخ داده است. اتفاقی که وقوعش در مرز ترکیه و ایران هنوز ثابت نشده و درصورتی‌که وقوعش در مرز دو کشور همسایه ثابت شود، می‌تواند روابط دو کشور را یک بار دیگر دستخوش دست‌انداز کند.
محمدابراهیم طاهریان‌فرد، سفیر جمهوری اسلامی‌ایران در ترکیه، درباره این فیلم به ایسنا گفته است: «صحت این فیلم هنوز تأیید نشده و در دست بررسی است». او با تأکید بر حراست از حقوق ایرانیان، از شهروندان خواسته «اگر شکایتی در این رابطه دارند، به دفاتر نمایندگی وزارت امور خارجه در ترکیه یا مراجع مرتبط در داخل ایران اطلاع دهند تا به‌طور قاطع پیگیری شود».
منصور حقیقت‌پور، مشاور رئیس مجلس نیز این اقدام را محکوم کرده و در گفت‌و‌گو با «شرق» تأکید می‌کند: «شهروندان ایرانی عزیزتر و شریف‌تر از آن هستند که چنین توهین‌هایی به آنها بشود، پیشنهاد من این است که برای سفر میان ایران و ترکیه روادید صادر شود».
بعد از انتشار فیلم در فضای مجازی و تحریک گسترده افکار عمومی، خبری مبنی بر اخراج مأمور خاطی در مرز که اقدام به کتک‌کاری کرده ‌بود، ‌منتشر شد که البته صحت این خبر هم مشخص نشد. همچنین شنیده‌های خبرنگار «شرق» حاکی از این است که سفیر ایران در ترکیه برای اعلام اعتراض به این موضوع، به وزارت خارجه ترکیه رفته است. البته این اعتراض باید از تهران صادر و در آنکارا ابلاغ شود؛ اما تا زمان انتشار این گزارش، خبری از اعتراض در ایران منتشر نشد. هرازگاهی اخباری از بی‌احترامی ‌به مسافران ایرانی در فرودگاه‌های استانبول و آنکارا منتشر می‌شود و البته مرز بازرگان به‌دلیل تعدد تردد، یکی از نقاط پرحادثه بین دو کشور است. حتی موردی داشته‌ایم که منجر به مرگ مسافر ایرانی شده که خواسته قاچاقی از مرز عبور کند.
رابطه ایران و ترکیه در ١٠ روز گذشته وارد مجادله لفظی شده،‌ مقامات ترک علیه مقامات ایران و عملکرد جمهوری اسلامی ‌در منطقه سخن گفتند و پاسخ آن در ایران تندتر از همیشه بود. وزیر خارجه ترکیه در اجلاس مونیخ مدعی شد ایران در حال به‌وجودآوردن‌ رقابت‌های مذهبی در منطقه است و سخنگوی وزارت خارجه ایران در پاسخ او گفت صبر ایران حد دارد؛ اما دوباره سخنگوی وزرات خارجه ترکیه پاسخ داد و گفت به‌جای پاسخ‌دادن‌ها عملکردتان در منطقه را تغییر دهید.
روابط پرتنش
این ماجرا البته مربوط به ١٠ روز اخیر است؛ اما اساسا رابطه ایران و ترکیه فرازوفرود کم نداشته و در سال‌های اخیر، یکی از دوره‌‌های فرودش را طی می‌کند. ظاهرا اختلاف اصلی دو کشور موضوع سوریه است و تفاوت نگاهشان بر استمرار حکومت بشار اسد در سوریه یا خلع اوست؛ اما این ظاهر امر، عمقی کلان دارد که از جایگاه استراتژیک دو کشور در منطقه و میزان نفوذشان در عراق، سوریه و کشورهای عربی آغاز می‌شود و تا میزان ارتباط با اروپایی‌ها کش پیدا می‌کند. تحولی مثل برجام موجب شد رفیق روزهای تحریم که موجب شکفتن افرادی مانند بابک زنجانی و رضا ضراب شد، در تصوری از رقابت نابرابر، دست‌به‌دامن یارکشی‌های منطقه‌ای شود. نمود بارز این ‌‌را می‌توان در سفرهای عربی اخیر اردوغان دید، سفر به بحرین و عربستان که همان‌جا هم اظهاراتی علیه ایران مطرح کرد.
شاید این توضیحات از ماجرای فیلم ضرب‌و‌شتم مسافران ایرانی در مرز ترکیه دور به نظر می‌آید؛ اما تأثیر و تأثر این‌گونه اتفاقات را بر رابطه دو کشور نمی‌توان اندک شمرد. مرز گوربولاغ، نقطه مقابل پایانه مرزی بازرگان است که مهم‌ترین مرز زمینی ایران و ترکیه محسوب می‌شود که در منتهی‌الیه شمال غربی ایران قرار دارد. در این مرز تردد زیادی وجود دارد، اتوبوس، کامیون، سواری و حتی عابر پیاده در این مرز تردد می‌کنند.
یک منبع آگاه ایرانی درباره این اتفاق به «شرق» می‌گوید: «در وهله اول باید مطمئن شویم که آیا این اتفاق در مرز ایران و ترکیه رخ داده یا خیر؟». او با اشاره به شیطنت‌های رسانه‌ای که تمایل دارد بر رابطه ایران و ترکیه تأثیر بگذارد، می‌گوید: «من تصور نمی‌کنم این اتفاق در مرز ترکیه رخ داده باشد، نوع پوشش خیلی شبیه مردم ایران نیست و به یاد ندارم که در مرز ترکیه کسانی باتوم‌به‌دست دیده باشم». او احتمال می‌دهد چنین درگیری‌‌ای بین مسافران آذربایجانی رخ داده باشد، تبیین او این است که در شرایطی که در تعطیلات عید نزدیک به ٣٠٠ تا ۴٠٠ هزار ایرانی به ترکیه سفر می‌کنند و در آنجا پول خرج می‌کنند بعید است چنین رفتاری از سوی مأمور گمرک رخ دهد و البته اگر هم رخ داده باشد، یک رفتار سازمان‌یافته نیست. این کارشناس حوزه ترکیه که نمی‌خواهد نامش فاش شود، می‌گوید چنین رفتاری در صورت اثبات، حتما تحت تأثیر تحرکات رسانه‌ای اخیری است که علیه ایران در ترکیه راه افتاده؛ او معتقد است همین تحریکات رسانه‌ای که در ترکیه بسیار زیاد است موجب ترور سفیر روسیه در ترکیه شد و شکل دیگری از چنین رفتاری هم می‌تواند موجب تحریک مأمور گمرک به انجام رفتار ناشایست با مسافران ایرانی شود.
منفعت آنکارا
یک کارشناس دیگر که سال‌ها در این حوزه کار کرده هم می‌گوید ترکیه هم از ایران استفاده می‌کند و از بابت مسافران ایرانی و هزینه‌ای که در این کشور می‌کنند سالانه دو میلیارد دلار انتفاع اقتصادی می‌کنند اما در مجامع بین‌المللی و ائتلاف‌های سیاسی علیه ایران موضع می‌گیرند. او علت این رفتار مقامات ترکیه را واکنش مناسب نشان‌ندادن از سوی مقامات ایران می‌داند و نمونه اخیر آن ‌را روی گشاده آقای روحانی در اسلام‌آباد هنگام دیدار با اردوغان توصیف می‌کند. این کارشناس به رئیس‌جمهور دو بار اظهارات ضد ایرانی اردوغان در چند ماه گذشته را یادآوری می‌کند و می‌گوید این موضوعات مانند تار در هم تنیده است و بر هم تأثیر و تأثر دارد. وقتی یک مقام حکومتی علیه ایران حرف می‌زند مأمور گمرکش هم به خود اجازه می‌دهد با مسافر ایرانی این‌گونه رفتار کند.

او تأکید می‌کند که شاید این فیلم در مرز ایران و ترکیه رخ نداده باشد اما اصل چنین رفتارهایی در مرز بارها دیده شده و حتی وزارت خارجه ایران بارها بابت گزارش آزار مسافران ایرانی با کشور ترکیه در تماس بوده و گزارش‌های زیادی در این بین ردوبدل شده است. این منبع آگاه به خبرنگار «شرق»، تأکید می‌کند که نهایت واکنش دیپلماتیک در این‌گونه موارد فراخواندن سفیر، دادن یادداشت اعتراضی و اقداماتی از این قبیل است که به‌هیچ‌وجه افکار عمومی‌ ملتهب را در چنین موردی اقناع نمی‌کند. او تأکید می‌کند در این‌گونه موارد خود مردم باید کمپین‌هایی تشکیل دهند تا با فرهنگ‌سازی درباره مسافرت به ترکیه، تجدید نظر کنند.
سفیر ایران در آنکارا تأکید می‌کند وزارت امور خارجه ایران اجازه بی‌احترامی‌ به هم‌وطن‌های‌مان را نخواهد داد و نسبت به هرگونه بی‌احترامی‌ و ضرب‌وشتم واکنش متناسب و برابر قوانین و عرف روابط بین‌المللی نشان خواهد داد.

رهـــــــــــــا مسعودی
370 بازدید

هم اکنون دیگران می خوانند


پیشنهاد میکنم این مطالب راهم بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *