ماجرای میدان گاز قطری

هر چند كه توسعه 45 ميدان نفتی و گازی در قانون برنامه پنجم در دستور كار وزارت نفت قرار گرفته و توسعه ميدان‌های مشترك نفتی و گازی به‌عنوان اولويت‌دارترين برنامه‌های توسعه‌ای برای اين وزارتخانه شناخته شده، اما حدود 50 درصد ذخاير گاز طبيعی ايران در مخازن مشترك قرار گرفته‏اند كه مطابق با اعلام مسئولان وزارت نفت برای توسعه مخازن مشترك گاز در برنامه پنجم توسعه بايد حدود 67 ميليارد دلار سرمايه‌گذاری انجام شود. 
 
در اين ميان، توليد فعلی شركت ملی نفت ايران از مخزن پارس‏ جنوبی حدود 210 ميليون متر مكعب در روز است كه با توسعه فازهای جديد اين ميدان مشترك با قطر ظرفيت توليد گاز ترش به 775 ميليون متر مكعب در روز تا سال 1394 افزايش می‌يابد. این در حالی است که در حال حاضر قطر به عنوان مهم‌ترين شريك ايران در ميادين مشترك گازی به طور متوسط روزانه 360 ميليون متر مكعب گاز طبيعی از پارس جنوبی برداشت می‌كند. 
 
 در این خصوص صادق زیبا کلام تحریم های صورت گرفته علیه ایران را یکی از دلایل عدم توانایی ایران در برداشت بیشتر از این میادین گازی عنوان کرد و گفت: پارس جنوبی یکی از غنی‌ترین ذخایر گازی در منطقه خلیج‌فارس است که حدود 25سال پیش کشف شده و میان ما و قطر مشترک است. اما در این بین قطری‌ها از همان ابتدا به‌سرعت دست‌به‌کار شدند و کار به جایی رسید که ثروت به‌دست‌آمده از پارس‌جنوبی، چهره قطر را ظرف دو دهه گذشته زیر و رو کرد. 
 
این استاد دانشگاه تهران اظهار داشت: دلیل برداشت کم تر ایران از میدان گازی پارس جنوبی بواسطه تحریم ها بوده که ما نتوانستیم از این حوزه به خوبی برداشت های لازم را داشته باشیم و قطر نیز در این امر خیلی بهتر از ما توانسته برداشت کند. این مسئله قطعا به خاطر تحریم ها و مشکلاتی بوده که در پرونده هسته ای وجود داشته است.  
 
وی در ادامه افزود: سال گذشته قطری ها 100 میلیارد متر مکعب بیشتر از ما گاز برداشت کرده اند. این یعنی 40 میلیارد دلار. 40 میلیارد را وقتی ضرب در دلار 3 هزار تومانی کنیم به عبارتی می شود 120 هزار میلیارد تومان. برای اینکه بفهمیم 120 هزار میلیارد تومان یعنی چقدر پول باید بگوییم که کل بودجه عمرانی کشور در سال گذشته 37 هزار میلیارد تومان بوده یا اینکه کل بودجه آموزش و پرورش کشور در سال گذشته 13 هزار میلیارد تومان بوده است. کل بودجه سال جاری بهداشت و درمان و بیمارستان های کشور نیز 17 هزار میلیارد تومان است.  
 
ما تا پایان جنگ کار جدی نمی‌توانستیم انجام دهیم و نخستین اقداماتمان در دوران اصلاحات آغاز شد که منجر به به‌وجودآمدن عسلویه شد اما قطری‌ها از ما خیلی جلوتر افتادند. مجموعه‌ای از دلایل سیاسی سبب می‌شد تا شرکت‌های مهم غربی که تخصص بالایی در تکنولوژی پیچیده و پرهزینه حفاری و استخراج در کف دریا دارند، خیلی اشتیاقی به کارکردن با ما نداشته باشند. حالا ما به خاطر تحریم ها 120 هزار میلیارد تومان پول را از دست داده ایم به خاطر اینکه در پارس جنوبی فازهای عقب افتاده داشته ایم و شرکت های خارجی ایران را ترک کرده اند. اما رفع تحریم ها می تواند کمکی بر افزایش برداشت های ایران از این میدان گازی داشته باشد.